Chak ane depi 1960, Ayiti selebre Jou Nasyonal pou Timoun yo nan dezyèm Dimanch nan mwa jen, apre yon lwa pase sou 9 me 1960 ak pibliye sou 23 jen nan menm ane an. Selebrasyon sa a pran plas ane sa a nan yon kontèks k ap grandi defi ekonomik, sosyal ak politik, patikilyèman afekte timoun ayisyen yo, souvan pi frajil nan sosyete a. Tèm ane sa a, "Byen Nouri Lespri Timoun Yo, Pou Konstwi Yon Sosyete Soda" ("nouri lespri yo nan timoun yo byen bati yon sosyete ini"), mete aksan sou enpòtans ki genyen nan edikasyon ak byennèt nan timoun yo bati yon sosyete ini ak gremesi. Sepandan, sa a eklatman aspirasyon nòb ak reyalite alarmant, sistematik vyole dwa timoun yo an Ayiti.
Vreman vre, vyolans kont timoun yo se miltip ak pran anpil fòm, sòti nan abi fizik ak seksyèl eksplwatasyon ekonomik ak neglijans nan sèten moun ki responsab ak otorite leta yo. Monte nan ensekirite nan West la ak depatman artitibonit plis ekspoze timoun yo: yo se viktim nan zak bandi, kondwi soti nan kay yo, k ap viv nan kan Fortin, prive de edikasyon, separe de paran yo, epi k ap viv nan kondisyon dekale ak brutal. Ti fi yo te vyole, ak grangou, ki se ravaje peyi a, grav afekte timoun yo, ki pi vilnerab a ensekirite alimantè. Anplis de sa, dè santèn de timoun yo ap langi nan sant la reedukasyon pou minè nan konfli ak lwa a (cermicol), majorite nan moun yo nan pwolonje detansyon prevantif an vyolasyon de dwa ki pi fondamantal yo.
"Zanmi Timoun" Fondasyon an nòt ak regrèt yon deteryorasyon kontinye nan kondisyon sa yo k ap viv nan timoun yo, malgre kriye yo nan alam te lanse bay otorite yo ayisyen. Li sanble ke byennèt timoun yo rete pi piti nan enkyetid otorite yo.
Nan okazyon Fondasyon Nasyonal pou Timoun Nasyonal la, fondasyon "Zanmi Timoun" trase atansyon otorite leta yo pou vyolasyon chak jou nan dwa timoun yo nan tout peyi a. Ayiti, siyatèr nan Konvansyon Entènasyonal sou Dwa Timoun 1989 la, lit yo respekte dwa sosyal, ekonomik, sivil, kiltirèl ak politik timoun yo, ki se kanmenm fondamantal, obligatwa ak ki pa negosyab. Respè pou dwa timoun nan an Ayiti se yon gwo defi yo dwe pran moute nan aktyèl la sosyo-politik ak kontèks ekonomik kote nouvo otorite yo pral pran biwo.
"Zanmi Timoun" Fondasyon an pran opòtinite sa a mande konsiderasyon nan defi yo fè fas a timoun ayisyen ak apèl pou mezi konkrè garanti byennèt yo. Li esansyèl pou ranfòse kad legal la ak mekanis pwoteksyon timoun yo. Gouvènman ak òganizasyon entènasyonal yo dwe travay nan sinèrji pou kreye yon anviwònman san danje epi pwoteksyon pou timoun Ayiti yo. Fondasyon "Zanmi Timoun" renouvle angajman li pou fè pwomosyon dwa timoun yo an Ayiti, ki afime yon lòt fwa ankò ke dwa timoun yo dwe respekte nan tout sikonstans ("Dwa Timoun dwe Rescte nan tout Sikonstans!").
Fè nan Port-au-Prince, 7 avril, 2024
Claiff refize
Head nan zafè legal
Tel: (509) 3484 5440