Pou selebre Jou Entènasyonal Demokrasi a, Nasyonzini yo te selebre selebrasyon 15 septanm 2007, selebrasyon sa a te jistifye pa adopsyon an, nan mwa septanm 1997, nan Deklarasyon Demokrasi Inivèsèl la. Deklarasyon sa a etabli prensip konstitisyonèl yon demokrasi ak defini karakteristik ak fonksyon yon gouvènman demokratik. Tèm nan Elegido pou ane sa a se: "Fortalecer Los Medios de Aksyon Para la Próxima Generación." Jou sa a se yon opòtinite pou re-egzaminen eta demokrasi nan mond lan. San anbago, an Ayiti, etablisman yon eta demokratik ap vyole anpil difikilte ki gen rapò ak vyolasyon dwa moun. Nan kontèks enpòtan sa a, Fundación "Zanmi Timoun" bay opòtinite pou anbrase enpòtans refòm enstitisyonèl pou ede etabli demokrasi an Ayiti.
de Hecho, nan premye atik Konstitisyon ayisyen 1987 la ekri konsa: "Haití es una repulica, endivizib, Soberana, endepandan, libre, demokratik ak sosyal." Se konsa, popilasyon ayisyen an dwe jwi tout prensip li yo sa ki konstitye modèl demokratik la. Se poutèt sa, nou dwe respekte garanti a nan dwa inalienabl nou yo ak inalienable nan lavi, libète, sekirite ak prensip la nan selebre eleksyon onèt ak peryodik pou inivèsèl Sufragio. Yon pwa nan tout nòm yo vinculadas yon konstitisyon an vijente, la situación en haiti sigue siendo caótica desde el pwen de vista demokrático.
An Ayiti pa gen okenn anviwònman favorab pou pwoteksyon an ak realizasyon efikas nan dwa moun. Al Estado Apenas le Importa la Cuestión de la Seguridad de la Población, Espesyalize de Los Niños. Nan dènye mwa yo, nou pran prekosyon pou nou obsève deplasman masiv moun ki nan tout kategori moun ki afekte yo pa vyolans fòs lame yo, espesyalman nan zòn metwopoliten yo. Eta sa a pa bay okenn asistans ki enpòtan pou moun ki deplase yo. Sin anbago, si echamos yon Vistazo al capítulo iii de la mentionación de la constitución haitiana, podríamos leer ques nuestro derecho contrar la pwoteksyon de las autorides stateles, spesyalde en/
además, pou delye pi bon dezi a pou demokrasi nan kominote ayisyen an, li nesesè pou plante dezi pou Soberanía. Sa a se akòz kapasite nan eta a rezoud pwoblèm ki rive soti nan bezwen yo nan popilasyon an. Se poutèt sa, Ayiti jwenn tèt li nan yon sitiyasyon ki toujou frajil e se nan fen plazos li yo. Eta a se anmezi pou konfwonte kriz yo divès kalite ki pwovoke fonksyone byen nan enstitisyon yo. Anplis de sa, mank de otorite piblik yo kontwole teritwa a aktyèlman lakòz yon ensekirite jeneralize nan azòt nan peyi a. Pa gen okenn sistèm sante ki kapab anpeche epidemi ki afekte popilasyon an. Tampoco egziste yon sistèm edikasyon ki apwopriye pou edikasyon popilasyon an. Tout aspè sa yo demontre feblès eta a nan tout sektè an Ayiti.
por ultimo, teniendo en cuenta el tema elegido este año para la celebración del día internacional de la Demokracia, que es "Reforzar los medios de aksyon para la proxima jenerasyon ou. Konpwomi konplètman ak konkrè ak lavni nan jèn Ayiti a ak timoun yo, pa yon timoun, ak ranfòse enstitisyon yo ankouraje demokrasi, pa lòt moun. Paske prezans jèn moun nan pwosesis pou pran desizyon an ka gen yon gwo enpak sou lavni nan peyi a.
Isit la nan Puerto Príncipe, 15 septanm, 2023.
manoach presna
Direktè Pwogram nan
Telefòn: 509 3746 7196/3396 1778